Cofnięcie pozwu rozwodowego

Podstawa prawna:

1) Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.1964.43.296 z późn. zm.)
2) Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2010.90.594 z późn. zm. )

• Cofnięcie pozwu – zasady ogólne

Cofnięcie pozwu oznacza chęć rezygnacji powoda (osoby wnoszącej pozew) z kontynuacji postępowania rozpoczętego wskutek wniesienia pozwu. Kwestia cofnięcia pozwu, w przepisach prawa polskiego, regulowana jest przez Kodeks postępowania cywilnego.
Jak wynika z treści art. 203 k.p.c. :

„Art. 203. § 1. Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku.
§ 2. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego.
§ 3. W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów. Gdy skuteczność cofnięcia pozwu zależy od zgody pozwanego, niezłożenie przez niego oświadczenia w tym przedmiocie w powyższym terminie uważa się za wyrażenie zgody.
§ 4. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.”

Zasada jest więc taka, że pozew może zostać cofnięty bez zgody pozwanego (drugiego małżonka) aż do rozpoczęcia rozprawy. Jeśli z cofnięciem połączone było zrzeczenie się żądania stanowiącego przedmiot pozwu, można bez zgody drugiej strony wycofać pozew do czasu wydania wyroku.

• Cofnięcie pozwu o rozwód

W przypadku cofnięcia pozwu o rozwód należy mieć na uwadze, iż postępowanie rozwodowe cechuje się odrębnościami. Dla przykładu „w sprawie o rozwód cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia nie wchodzi bowiem w rachubę – jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz doktrynie, zrzeczenie się roszczenia, o jakim mowa w art. 203 § 1 kpc, może dotyczyć jedynie materialnoprawnego roszczenia dochodzonego przez powoda od pozwanego (…). ” (tak: Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 23 listopada 1983 r., III CZP 59/83).
Kwestię możliwości cofnięcia pozwu o rozwód należy rozważyć w dwóch aspektach. Skutek złożonego oświadczenia o cofnięciu pozwu zależeć będzie bowiem od tego, jakie stanowisko w kwestii rozwodu wyraziła strona pozwana w odpowiedzi na pozew o rozwód.

Aspekt 1) Gdy strona pozwana w sprawie rozwodowej nie zgadza się na rozwód

Cofnięcie pozwu rozwodowego jest dopuszczalne, jeżeli druga strona nie zażądała również rozwodu, tj. jeżeli wnosi o oddalenie powództwa. Prawo pozwanego do żądania również orzeczenia rozwodu wynika z treści przepisu art. 439 kpc, zgodnie z którym :

„Art. 439. § 1. Powództwo wzajemne o rozwód lub o separację jest niedopuszczalne.
§ 2. W czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o rozwód albo o separację.
§ 3. Strona pozwana w sprawie o rozwód może jednak również żądać rozwodu albo separacji. Strona pozwana w sprawie o separację może również żądać separacji albo rozwodu.”

Sąd Najwyższy wskazał, że „W wypadku zatem, gdy pozwany małżonek również żąda rozwodu, przedmiot procesu rozwodowego jest taki sam, jak gdyby rozwodu żądał powód. Rozróżnienie stron na powoda i pozwanego ma wówczas jedynie znaczenie zewnętrzne, a okoliczność, że pozew został wniesiony przez jednego z małżonków, zanim wniósł go drugi, nie umniejsza uprawnień małżonka pozwanego. Gdy pozwany żąda również orzeczenia rozwodu, mamy do czynienia z tożsamością procesu rozwodowego i powództwo wytoczone przeciwko niemu jest w rzeczywistości także jego własnym powództwem” (tak: Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 23 listopada 1983 r., III CZP 59/83). W takiej sytuacji cofnięcie pozwu będzie skuteczne, a sąd postępowanie umorzy.

Aspekt 2) Gdy strona pozwana w sprawie rozwodowej również żąda rozwodu

Inaczej sytuacja przedstawia się w sytuacji, gdy strona pozwana chce rozwodu. Wskazać bowiem należy, że żądanie rozwodu przez stronę pozwaną wyłącza dopuszczalność umorzenia postępowania wskutek cofnięcia pozwu (tak orzekł Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 23 listopada 1983 r., III CZP 59/83). Powyższe oznacza, iż w wypadku, gdy strona pozwana zażąda również orzeczenia rozwodu, pozew rozwodowy nie może zostać skutecznie cofnięty przez stronę powodową (wnoszącą pozew). Wówczas sąd musi przeprowadzić rozprawę, a cofniecie pozwu w opisanej sytuacji nie może powodować umorzenia postępowania. Stanowisko strony pozwanej, która na skutek złożonego przez stronę powodową pozwu o rozwód, również żąda jego orzeczenia, wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd orzekający.

• Zwrot kosztów

Jeżeli cofnięcie pozwu będzie skuteczne, przepisy przewidują, iż sprawach o rozwód lub separację następuje zwrot całego wpisu, jeżeli w sądzie I instancji został cofnięty pozew lub wniosek w rezultacie pojednania stron. Natomiast zwrot połowy wpisu następuje, gdy pozew lub wniosek zostanie z tej przyczyny cofnięty w sądzie II instancji. Stosownie bowiem do treści art. 79 ust. 2 u.k.s.c. „(…) sąd z urzędu zwraca stronie całą uiszczoną opłatę od pozwu o rozwód lub separację albo wniosku o separację w razie cofnięcia pozwu lub wniosku na skutek pojednania się stron w pierwszej instancji. W razie pojednania się stron przed zakończeniem postępowania apelacyjnego, zwraca się połowę uiszczonej opłaty od apelacji”.

Źródło: kancelaria.pl

Napisane przez

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, radca prawny wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez Krakowską Okręgową Izbę Radców Prawnych, Wspólnik – założyciel. Posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe, które zgromadził rozpoczynając karierę zawodową jako prokurator, adwokat, a następnie radca prawny. W 1991 roku założył jedną z pierwszych samodzielnych firm prawniczych w Polsce. Jest Członkiem Komisji Prawa Sportowego przy Polskim Komitecie Olimpijskim. Specjalizuje się w prawie rodzinnym oraz sportowym. W swojej bogatej karierze prawniczej setki razy występował przed sądami skutecznie reprezentując interesy swoich klientów.

Ten artykuł nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Treść

Wdrożenie strony oraz fotografie - Dominik Hamala